Luận Thoái Kê trong Kinh Kê Diễn Nghĩa luận về nghệ thuật biết lùi đúng lúc: gà hay không phải lúc nào cũng tiến, mà biết thoái để giữ lực, giữ thế và giữ đường thắng dài lâu.
1. Vì sao Kinh Kê phải có Thoái Kê?
Trong sới gà, theo daga 79 thì người ta quen nhìn tiến:
-
tiến đòn
-
tiến thế
-
tiến sát
Ít ai chịu nói về thoái.
Nhưng Kinh Kê dạy:
“Không có thoái, không có thắng lâu.”
Thoái không phải là sợ.
Thoái là chủ động rút về để giữ phần mạnh nhất.
2. Thoái Kê là gì?
Thoái Kê là con gà:
-
biết lùi đúng lúc
-
biết rút khỏi thế bất lợi
-
biết không sa vào đòn mạnh của đối thủ
Thoái không phải bỏ chạy.
Thoái là đổi vị trí để giữ quyền chủ động.
3. Vì sao gà cứ tiến thường chết sớm?
Gà chỉ biết tiến:
-
dễ bị dụ
-
dễ bị kẹp thế
-
dễ dính đòn phản
Tiến liên tục khiến:
-
lực hao nhanh
-
nhịp bị lộ
-
thế bị khóa
Kinh Kê ghi:
“Tiến mà không đường lui, là tiến vào bẫy.”
4. Ba dạng Thoái trong Kinh Kê
① Thoái Thế
Thoái thế là:
-
lùi khỏi góc hẹp
-
không để lưng dính sới
-
giữ khoảng xoay trở
Thoái thế giúp:
-
mở lại đường đánh
-
tránh bị ép sát
② Thoái Nhịp
Thoái nhịp là:
-
không đá theo nhịp đối thủ
-
lùi nửa nhịp để phá đòn
Khi đối thủ quen đánh theo nhịp tiến,
một bước lùi đúng lúc sẽ làm đòn đối phương hụt hoàn toàn.
③ Thoái Lực
Không bung hết lực khi chưa cần.
Thoái lực giúp:
-
giữ hơi
-
giữ chân
-
giữ cú cuối
“Lực giữ được đến cuối mới là lực thật.”
5. Thoái Kê khác gì với gà nhát?
Gà nhát:
-
lùi vì sợ
-
lùi vì hoảng
-
lùi mất trụ
Thoái Kê:
-
lùi có tính toán
-
lùi xong vẫn giữ thế
-
lùi để mở cửa phản công
Khác nhau nằm ở:
Mắt gà và trụ gà.
6. Dấu hiệu nhận biết gà biết Thoái
Theo sư kê thì một con gà đá có Thoái Kê thường:
-
không rượt đến cùng
-
bị ép vẫn không loạn
-
lùi xong vẫn đứng chắc
Người mới sẽ chê:
“Gà này không chịu đá.”
Người hiểu sẽ nói:
“Nó đang giữ đường.”
7. Khi nào Thoái Kê trở thành sát chiêu?
Thoái chỉ phát huy khi:
-
đối thủ quen áp
-
đối thủ tin rằng gà mình yếu thế
-
đối thủ đánh theo quán tính
Khi đó:
-
một bước lùi
-
một cú đổi trục
-
một đòn phản
→ trận đổi chiều ngay.
8. Sai lầm chết người: Ép gà không được thoái
Rất nhiều người:
-
thấy gà lùi thì thúc
-
thấy gà tránh thì la
-
ép gà phải tiến liên tục
Kết quả:
-
gà mất bản năng
-
lùi không được, tiến không xong
-
tự phá sở trường
Kinh Kê cảnh báo:
“Ép gà bỏ thoái, khác gì bịt đường sống.”
9. Thoái Kê và trận dài
Trận ngắn:
-
thoái chưa phát huy hết
Trận dài:
-
đối thủ càng áp càng mệt
-
gà thoái càng giữ càng khỏe
Cuối trận:
-
đối thủ hụt hơi
-
gà thoái còn đủ lực kết thúc
10. Người chơi phải hiểu Thoái trước khi nuôi gà Thoái
Muốn chơi Thoái Kê, người phải:
-
chịu được cảnh bị ép
-
không nóng khi gà lùi
-
tin vào diễn biến dài
Người nóng:
-
sẽ phá thế thoái
-
làm gà rối
-
biến ưu thành nhược
11. Thoái Kê kết hợp với các đạo khác
-
Thoái + Đoạn: lùi để cắt nhịp
-
Thoái + Âm: lùi để giấu lực
-
Thoái + Thế Thủ: lùi nhưng vẫn giữ trụ
-
Thoái + Dương Sát: lùi đủ rồi kết
Thoái không đứng một mình,
nhưng là đường nối giữa thủ và công.
12. Khi nào không nên dùng Thoái Kê?
Không nên dùng khi:
-
đối thủ quá non
-
cần kết nhanh
-
sới quá nhỏ, không gian hẹp
Thoái Kê sinh ra cho:
-
trận ngang
-
trận cao
-
trận phải đánh bằng đầu
13. Đạo sâu nhất của Thoái Kê
Kinh Kê ghi câu này ở cuối thiên:
“Biết tiến là dũng.
Biết thoái mới là trí.”
Gà thắng lớn thường không phải gà tiến giỏi nhất,
mà là gà biết lúc nào nên lùi.
KẾT LUẬN
Nếu:
-
Hung kê thắng bằng lửa
-
Đoạn kê thắng bằng nhịp
-
Âm trận thắng bằng giấu
-
Hậu biên thắng bằng thế
Thì:
Thoái Kê thắng bằng đường lui.
Không có đường lui, không có thắng lâu.
Đó là đạo sống còn của Kinh Kê Diễn Nghĩa.